Een bijzondere bedevaart : In het spoor van Montfort

Deze zomer knopen de Montfort-Bedevaarten aan bij een oude traditie. Een week lang, van 13 tot 19 augustus, bezoeken we in Frankrijk de plekken die van betekenis waren in het leven van de heilige Louis-Marie Grignion de Montfort. Zo willen we te weten komen wie die man was voor wie het Evangelie geen dode letter bleef.

Een begenadigde man die je helpt om te achterhalen wie je bent als christen, zo zou je Louis Grignion het best kunnen omschrijven. Hij werd geboren in de tijd van de verlichting en op zijn manier heeft hij zich tegenover God en de maatschappij gesitueerd. Met de moedermelk heeft hij de evangelieverhalen meegekregen. Als jonge man, als seminarist en als priester is hij met de hulp van Maria daarop doorgegaan en heeft ontdekt wie hij in de ogen van God is.

De Montforttocht wil in de voetstappen van Montfort treden en je helpen je te situeren in deze wereld en in de wereld van God. Het is een bijzondere bedevaart. Ze helpt je een antwoord te geven op de vraag: wie ben ik? De haltes die we uitkiezen, zijn als bakens op je levensweg.

De kleine weg

De kathedraal van Amiens wekt, ook in onze geseculariseerde wereld, steeds bewondering op. De indrukwekkende gotische stijl doet je naar boven kijken, letterlijk en figuurlijk. Je ogen tasten de harmonieuze bouwlijnen af en zien bewondering en schoonheid. Het naar boven kijken en je situeren in de grote ruimte haalt je weg uit je beslommeringen van iedere dag; ze doet vermoeden dat er méér is. De kunstenaars die het bouwwerk tot stand hebben gebracht, zijn erin geslaagd in de wijde omgeving een bijzondere ruimte te scheppen voor God die ‘boven’ is, maar die het besluit genomen heeft om ‘af te dalen’ tot bij ons. Het is zijn woning, door mensen voor Hem opgetrokken. Wie ben je en waaraan heb je het verdiend om bij Hem binnen te mogen?

We houden halt in Lisieux, niet alleen om te overnachten, maar vooral omdat in die stad, op het einde van de negentiende eeuw, een jong meisje op een opvallende manier gevoelig is geworden voor God die vooral van de ‘kleine’ mensen houdt. Kleine mensen in tegenstelling tot hen die menen alles te weten.

Als kind was Theresia, want over haar gaat het, bijzonder gevoelig voor wat ze over God hoorde. Ze wilde meer weten over Hem die liefde is. Vanuit die verwachting is ze naar het klooster gegaan, de Karmel. Daar is God haar stap voor stap tegemoetgekomen en heeft haar hart helemaal ingenomen. Theresia van Lisieux heeft over haar ervaring een dagboek geschreven waarmee ze, zonder het klooster te verlaten, de hele wereld is ingetrokken. Haar boek over de ‘kleine weg’ die naar een godsontmoeting leidt, is een wereldwijde bestseller geworden, een inspiratiebron voor iedere godzoeker.

Een teken uit de hemel

We lassen een extra halte in Pontmain in. Op het einde van de negentiende eeuw, in oorlogstijd, kwam hier een teken uit de hemel om de mensen, ondanks alles, weer moed te geven. Het is een oud en nog altijd actueel thema: heersers die ruzie maken dat de stukken ervanaf vliegen en het leven van de gewone mensen grondig verstoren. Duitsland wilde zijn concurrent Frankrijk op de knieën krijgen.

Niet ver van de frontlijn heeft Maria op een aangrijpende wijze gereageerd op het volgehouden gebed van een pastoor met zijn parochianen. Met mooie gebaren en een tekst in de lucht heeft zij de mensen aangespoord om vol te houden. Zij is een steun geworden voor de aanwezigen toen en die van vandaag. Men noemt haar Onze-Lieve-Vrouw van de Hoop. Ze staat afgebeeld tegen een blauwe hemel, met een rood kruisbeeld in de hand. De boodschap is niet mis te verstaan: je bent niet alleen, God lijdt met je mee, Hij houdt van je.

Waar het begon

Niet ver van Rennes ligt het stadje Montfort- sur-Meu, waar Louis Grignion werd geboren en gedoopt. Al in zijn collegetijd viel hij op door zijn manier van christen-zijn en de wijze waarop hij Maria betrok bij alle keuzes die hij maakte. Zijn besluit om priester te worden, kwam er op de allereerste plaats om in intieme vereniging met Christus te komen en Hem tot bij de mensen te brengen. Voor Grignion was het duidelijk: het doopsel is het eerste ontmoetingsmoment met Christus.

Bij zijn eigen doopsel was Montfort nog een kind, maar meer en meer is hij dat sacrament als een verbond met God gaan beleven, zodanig zelfs dat hij dagelijks bewust dat verbond hernieuwde. Hij beleefde het als een echt contract met God waardoor hij in een nieuwe situatie terecht was gekomen. Om dat publiek te duiden, heeft hij zijn familienaam Grignion laten vallen en noemde zich voortaan Louis-Marie van Montfort, naar de plaats waar hij gedoopt was en waar voor hem alles begon.

Een zichtbaar wonder

Dankzij zijn volgehouden gebed in vereniging met Maria is, zoals het de eerste leerlingen overkomen was, Montforts hart beginnen te gloeien en is hij de missionaris geworden die we vandaag nog altijd bewonderen. Met succes trok hij van stad tot stad en beleefde opvallende momenten zoals in Dinan.

In Pontchâteau staat tot vandaag toe het grootste ‘zichtbare wonder’ dat hij tot stand heeft gebracht: een calvarieberg van om en bij de vijftien meter hoog, ook nu nog een heiligdom. Anderhalf jaar hebben twintigduizend mensen eraan meegewerkt. Montfort kon mensen in beweging brengen. Hij is te jong gestorven in Saint-Laurent, maar het zaad dat hij tijdens zijn leven met zijn predicaties en zijn geschriften heeft uitgestrooid, kiemt nog steeds en brengt kostbare vruchten voort. Sinds de dag van zijn begrafenis is zijn graf een bedevaartplek geworden.

Worden wie je bent

Ook in La Séguinière heeft Montfort een zichtbaar teken achtergelaten: een mooi Mariabeeld en een lied ter ere van haar: ‘Onze-Lieve-Vrouw van geduld.’ De titel alleen al is een boodschap: durf te vertrouwen op Maria. Poitiers is de stad waar hij, te midden van de armen, als priester tot volwassenheid is gekomen. In een buitenwijk van de stad heeft hij een schuur omgevormd tot kapel, een Mariaheiligdom tot vandaag. In de abdij van Fontevrault heeft de Voorzienigheid hem, kort na zijn priesterwijding, een beslissende weg doen opgaan. In Saumur gaan we naar de plek waar Montfort zelf op beslissende momenten van zijn leven op bedevaart is geweest, niet toevallig bij een piëta.

Op de terugweg besteden we tijd aan de kathedraal van Chartres, zeker ook om dit meesterwerk te bewonderen. Vanouds wordt Maria er onder meerdere eretitels vereerd, maar het bekendst is die van Notre-Dame de Sous-Terre, in de crypte.

Kort vóór zijn priesterwijding heeft Montfort zich in Chartres helemaal aan Maria toevertrouwd en zijn leven lang heeft ze als een moeder voor hem gezorgd. Sous-Terre, ‘onder de grond’: een symbolische verwijzing naar de parabel van het zaad. Als een graankorrel die in goede grond terechtkomt en kiemt, is Montfort vruchtbaar geworden. ‘Worden’ is een belangrijk woord als je een omschrijving wilt geven van het leven van Montfort. Hij is geworden wie hij is.

Op bijzondere wijze helpt deze bedevaart je bewust te worden van wie je aan het worden bent. Hij helpt je om jezelf te situeren tegenover God en tegenover je medemensen in de wereld van vandaag. Profiteer van de gelegenheid!

Pater Frans Fabry

Verschenen in Maria, middelares en koningin, maart 2020, p. 23-25

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.