Traditie verenigt

In Hoegaarden staat Palmzondag bol van traditie. Daar zorgen niet alleen de twaalf apostelen voor, maar ook de kinderen van het dorp. Ze gaan van deur tot deur met gewijde palmtakjes. En dat bijzondere gebruik betekent veel meer dan bedelen om zakgeld …

‘Vanuit de menigte spreidden velen hun mantels op de weg uit, anderen braken takken van de bomen en spreidden die uit op de weg. De talloze mensen die voor Hem uit liepen en achter Hem aan kwamen, riepen luidkeels: “Hosanna voor de Zoon van David! Gezegend Hij die komt in de naam van de Heer. Hosanna in de hoogste hemel!”’ (Mt 21, 8-9).

Er zijn twee vieringen die een vreugdevolle sfeer creëren in de veertigdagentijd. Hoewel de veertig dagen vóór Pasen bekendstaan om vasten, bidden en versterving, herinneren Palmzondag en Witte Donderdag ons eraan dat het in de eerste plaats een tijd van genade is. Een tijd om onze relatie met God en met anderen te herstellen en ons met hen te verzoenen.

Oude tradities

In Hoegaarden, waar ik dienst doe, worden deze twee vieringen opgeluisterd door het Genootschap van de twaalf apostelen. Dat zijn volwassen mannen die, vaak van vader op zoon, een traditie in ere houden die nu al vierhonderd jaar bestaat. De manier waarop ze de vieringen voorbereiden, is opmerkelijk en indrukwekkend. Ik kan dat zeggen omdat ik er de voorbije jaren aan heb mogen meewerken.

Zo hebben we in 2023, na een goede voorbereiding, Palmzondag met veel vreugde en betrokkenheid kunnen vieren. De kerk zat meer dan vol en de viering begon, zoals gebruikelijk, met het zegenen van de palmen. Hoegaarden kent de bijzondere traditie dat kinderen na de mis en de processie met hun gewijde palm van deur tot deur gaan. Met het zakgeld dat ze in ruil krijgen, kunnen ze die dag naar de kermis in het dorp. De kinderen worden verwelkomd met een grote glimlach en een liefdevol hart. De mensen – meestal familie en buren – kopen niet alleen hun palmtakken, maar geven hen ook hun zegen.

Meer wijwater, meer zegen

De medewerkers van de pastorale zone hadden me vooraf een tip gegeven. Hoe meer wijwater ik zou sprenkelen, wisten ze, hoe gelukkiger de kinderen zouden zijn. Ik verzekerde hun dat ik mijn best zou doen.

Op Palmzondag liep ik de bomvolle kerk in met een half emmertje wijwater, maar voordat ik de deur van de kerk bereikte, was het emmertje al leeg. Omdat ik nog een paar rijen moest zegenen, ging ik terug naar het altaar om meer heilig water te halen, en toen ik bij de ingang van de kerk kwam, was het emmertje weer leeg. Maar ik had wél de hele kerk gezegend. Voor een meisje dat met haar grootouders naar de kerk was gekomen, was het duidelijk: ‘We zijn nu heel zeker dat we een fantastische verkoop gaan hebben. Onze palmen zijn extra gewijd.’

Kinderen zijn eerlijk. Toen een jongen van een jaar of negen me later die dag wat palm wilde verkopen, reageerde ik: ‘Prima, maar je moet me beloven dat je priester wordt.’ Hij had snel een reactie klaar: ‘O, nee! Ik wil geen priester worden. Geen probleem als je mijn palm niet koopt.’ Een groepje jongens zette ik dan weer op het verkeerde been. Ze vertelden me dat ze al hun palmtakken hadden kunnen omruilen voor centen. Of het wijwater een rol had gespeeld? Ze vermoedden van wel. ‘Dan ben ik benieuwd hoeveel mijn aandeel bedraagt’, grapte ik, ‘want tenslotte ben ik het die de palm heeft gezegend.’ Toen werd het plotseling heel stil …

Hier verkopen de kinderen God niet, maar brengen ze de palm naar het hele dorp

Boodschappers van het Evangelie

Beste vrienden, sommige tradities kunnen we niet zomaar afschaffen. Naarmate de tijd verstrijkt en er veranderingen plaatsvinden, ondergaan ook zij veranderingen. We kunnen God of Gods zegen niet verkopen. Hier verkopen de kinderen God niet, maar brengen ze de palm naar het hele dorp. Ze laten alle mensen weten dat we op die dag een belangrijk kerkelijk feest vieren en dat dit feest deel uitmaakt van de identiteit van de Hoegardiers. Inwoners van Hoegaarden die nauwelijks naar de kerk komen of zelfs niet in God geloven, geven die dag hun liefde en aandacht aan de kinderen. Ze respecteren deze traditie en nemen er ook actief aan deel, lopen zelfs mee in de processie.

Op Palmzondag worden de kinderen engelen van de Boodschap. Ze dragen de Blijde Boodschap naar de mensen

Jezus is het symbool van eenheid en verlossing. Als zo’n traditie mensen verenigt en hun de kans geeft elkaar te begroeten, dan zou ik zeggen dat Palmzondag in Hoegaarden een effectief evangelisatiemiddel is en dat het Evangelie hierdoor op een andere manier wordt verkondigd en tot in de huizen wordt gebracht. Op Palmzondag worden de kinderen engelen van de Boodschap. Ze dragen de Blijde Boodschap naar de mensen. Ze verspreiden gelach en vreugde. Hier wordt het geloof in Jezus niet gepredikt met woorden van het Evangelie, maar door een gebaar van solidariteit en diep vertrouwen in degenen die ze ontmoeten en begroeten met palmen.

pater Nepo James Raj, s.m.m.